Phân biệt chất lượng nhựa đường

0

Nhựa đường (bitum) là vật liệu chính để sản xuất bê tông nhựa đường hoặc dùng phun tưới bán thâm nhập trong xây dựng mặt đường bộ cho các công trình xây dựng giao thông. Trong sản xuất bê tông nhựa nóng, nhựa đường chỉ có khoảng 5% về khối lượng nhưng chiếm đến 80% giá thành của 1m3 bê tông nhựa đường. Do vậy, chất lượng nhựa đường quyết định đến chất lượng của mặt đường nhựa và là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chi phí và lợi nhuận của Chủ đầu tư và Nhà thầu thi công.

Sử dụng loại nhựa đường nào để công trình đạt chất lượng và tiết giảm chi phí là vấn đề nóng trong ngành xây dựng giao thông, đặc biệt là hiện tượng hằn lún vệt bánh xe liên tục xảy ra trong các công trình xây dựng cầu đường hiện nay.

Công tác giám sát chất lượng vật liệu nhựa đường

      Các đơn vị liên quan trong xây dựng công trình giao thông luôn trăn trở về mối quan hệ giữa chất lượng nhựa đường và bài toán chi phí. Bất cứ đơn vị liên quan nào cũng gắn chặt uy tín của mình vào chất lượng công trình, từ lúc khởi công xây dựng đến nghiệm thu, bảo hành công trình và nhiều năm sử dụng công trình sau đó. Các cơ quan chức năng trong ngành giao thông vận tải, các Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đều kiên quyết loại nhựa đường kém chất lượng ra khỏi công trường để đảm bảo chất lượng công trình giao thông. Các đơn vị tư vấn thiết kế đưa vào hồ sơ thiết kế loại vật liệu nhựa đường phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật, chủng loại; có bao bì ghi nhãn mác và nguồn gốc xuất xứ một các rõ ràng nhằm tránh việc gian lận khối lượng, tráo đổi nhãn mác, nhập nhằng xuất xứ nguồn gốc làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Các đơn vị tư vấn giám sát kiểm tra nghiêm ngặt hồ sơ lô nhựa đường sẽ đưa vào thi công, kết hợp với đơn vị thí nghiệm tại hiện trường phát hiện các hành vi gian dối, tráo đổi vật liệu (hồ sơ thật – vật liệu giả). Các nhà thầu thi công chỉ nên sử dụng nhựa đường của các nhà phân phối có uy tín và loại nhựa đường có thương hiệu đã được khẳng định chất lượng qua nhiều công trình đã thi công trong nhiều năm qua. Các công ty nhập khẩu trực tiếp, các nhà cung ứng vật liệu nhựa đường phải có năng lực cung ứng, vận chuyển, bảo quản nhựa đường; cung cấp nhựa đường có nhãn mác bao bì xuất xứ rõ ràng, đảm bảo đủ trọng lượng và chất lượng cao.

hien tuong han lun vet banh xe do su dung nhua duong kem chat luong

Hiện tượng hằn lún vệt bánh xe do sử dụng nhựa đường kém chất lượng

Đã xảy ra nhiều công trình giao thông sử dụng nhựa đường kém chất lượng, nhựa đường giá rẻ, nhựa đường xuất xứ không rõ ràng, nhựa đường không đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật trong thời gian qua. Các cơ quan chức năng đã và đang vào cuộc để điều tra xử lý và đề nghị truy tố các hành vi gian lận khối lượng, tráo đổi nhãn mác và xuất xứ hàng hóa, gian lận thương mại… trong việc sử dụng nhựa đường để xây dựng công trình giao thông. Nhiều nhà thầu thi công đã phải thiệt hại hàng tỷ đồng để thi công lại nhiều con đường không đạt yêu cầu về chất lượng. Nhiều cuộc hội thảo về hiện tượng hằn lún vệt bánh xe đã được tổ chức với sự tham dự của các chuyên gia đầu ngành xây dựng giao thông trong thời gian gần đây.

Các loại nhựa đường hiện nay đang sử dụng

Nhựa đường (bitum hay bitumen) là sản phẩm cuối cùng trong quá trình chưng cất dầu thô, dùng để sử dụng trong xây dựng mặt đường bộ của công trình giao thông. Hiện nay Việt Nam nhập khẩu 100% nhựa đường từ Singapore, Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc, Malaysia, Iran và các nước Trung Đông…. Trong vài năm tới sẽ có thêm sản phẩm nhựa đường mới khi Nhà máy lọc dầu Dung Quất chế biến dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông.

Có nhiều loại nhựa đường khác nhau nhưng chỉ có loại nhựa đường có độ kim lún (Penetration) từ 60 đến 70 (thường gọi là nhựa đường 60/70) là phù hợp điều kiện thời tiết, khí hậu và thổ nhưỡng của Việt Nam. Nhựa đường nhập khẩu hiện nay có 2 loại: nhựa đường đặc đóng phuy và nhựa đường đặc nóng.

+ Nhựa đường đặc đóng phuy có 2 loại: đóng phuy tại nước ngoài và đóng phuy tại Việt Nam. Đóng phuy tại nước ngoài có nhãn mác rõ ràng, trọng lượng nhựa đường không thay đổi 154kg/phuy có nhựa đường Shell 60/70 Singapore. Nhựa đường Caltex, nhựa đường Esso đóng phuy trọn g lượng tịnh 160kg/phuy, trọng lượng cả bì 168.8kg/phuy đã không còn nhập khẩu về Việt Nam nhiều năm nay. Nhựa đường đóng phuy tại Việt Nam hiện nay chủ yếu do Công ty Nhựa đường Petrolimex nhập khẩu và đóng phuy tại huyện Nhà Bè, TP.HCM…. với trọng lượng tịnh 190kg/phuy, trọng lượng cả bì: 200kg/phuy. Ngoài ra, cũng có một số nhà phân phối nhựa đường đầu tư máy móc và đóng phuy nhựa đường tại Việt Nam nhưng chất lượng và thương hiệu chưa được khẳng định trên thị trường.

+ Nhựa đường đặc nóng được nhập khẩu về Việt Nam bằng tàu biển chuyên dụng. Khi tàu cập cảng, nhựa đường được bơm từ tàu lên các bồn chứa tại kho công ty nhập khẩu và luôn giữ nhiệt độ nhựa đường ở 1000C-1500C. Các xe bồn chuyên dụng 10-16 tấn sẽ chuyên chở nhựa đường đặc nóng đến bơm rót vào các trạm trộn bê tông nhựa nóng cho khách hàng. Các trạm bê tông nhựa sẽ trộn nhựa đường với đá, cát, phụ gia… để sản xuất bê tông nhựa nóng phục vụ cho công tác thảm nhựa đường các công trình giao thông. Nhựa đường đặc nóng cũng được nhập khẩu từ nhiều nguồn gốc xuất xứ khác  nhau như Singapore, Trung Quốc, Malaysia, UAE, Iran….

Mập mờ nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ

Khác với nhựa đường đóng phuy, nhựa đường đặc nóng không có nhãn mác để kiểm tra nguồn gốc xuất xứ. Chất lượng nhựa đường cũng tùy thuộc từng lô hàng và thương hiệu của nhà phân phối. Các đơn vị thi công nên trực tiếp mua nhựa đường để giao cho các trạm trộn gia công bê tông nhựa nóng thì mới đảm bảo chất lượng công trình. Việc trộn lẫn các loại nhựa đường nguồn gốc khác nhau, nhựa đường của các nhà cung ứng khác nhau tại các bồn chứa nhựa đường hoặc trạm trộn bê tông nhựa nóng đã được các cơ quan chức năng cảnh báo. Nhà thầu thi công cần kiểm tra kỹ các hồ sơ chất lượng, nguồn gốc xuất xứ nhựa đường theo đúng quy định của pháp luật.

Nhựa đường đóng phuy tại Iran, UEA… có trọng lượng nhựa đường tùy theo từng chuyến hàng và tùy theo yêu cầu đóng gói của nhà nhập khẩu, khoảng 183kg (+/- 5kg)/phuy hoặc 154kg/phuy, có giá bán rẻ hơn nhựa đường Shell Singapore khoảng 30%. Về nhãn mác, chỉ có nhựa đường Shell Singapore có in logo hình con sò với hai màu vàng và đỏ của tập đoàn Shell Singapore trên nắp thùng cùng với trọng lượng tịnh, trọng lượng cả bì, ngày sản xuất và xuất xứ Singapore một cách rõ ràng. Một số nhựa đường nhập khẩu khác cũng có in trọng lượng trên bao bì nhưng bằng phương pháp phun sơn nên chữ rất khó đọc; dung sai trọng lượng tịnh quá lớn (+/- 5kg/phuy). In phun bằng sơn nên khi đun nóng vỏ phuy sẽ không còn nhãn mác; khi gặp sự cố về chất lượng kém thì nhãn mác sẽ được tẩy xóa rất nhanh nên rất khó cho Nhà thầu tư vấn giám sát và các cơ quan giám định chất lượng.

Nhua duong Shell Singapore

Nhựa đường Shell  60/70 Singapore in logo Shell hai màu đỏ và vàng,

trọng lượng tịnh: Net Wt 154kgs, trọng lượng cả bì: Gross Wt 163kgs trên nắp thùng.

Hiện nay đã xuất hiện trên thị trường một loại nhựa đường đóng phuy có quy cách đóng phuy giống quy cách đóng phuy nhựa đường Shell 60/70 Singapore, giống trọng lượng tịnh 154kg/phuy và cả  trọng lượng cả bì 163kg/phuy. Một số nhà thầu xây dựng mới sử dụng nhựa đường lần đầu nhầm tưởng đây là nhựa đường Shell Singapore 154kg/phuy. Các Chủ đầu tư và Nhà thầu xây dựng cần xem xét cẩn thận từng loại nhựa đường, thương hiệu của Nhà sản xuất, hồ sơ chất lượng và nguồn gốc xuất xứ nhựa đường khi sử dụng nhựa đường thi công công trình.

Nhua duong Esso nhai nhan hieu Shell

Nhựa đường đóng phuy 154kg/phuy, trọng lượng cả bì 163kg/phuy

dễ làm cho khách hàng nhầm với Nhựa đường Shell 60/70 Singapore

Nên sử dụng loại nhựa đường nào?

          Đối với các công trình nhỏ, tưới bán thấm nhập thì phải sử dụng nhựa đường đóng phuy để đun nấu và thi công. Những đơn vị có kinh nghiệm nấu nhựa đường bằng phương pháp thủ công thì sử dụng nhựa đường Shell Singapore sẽ lợi hơn do nhựa đường Shell nở ra nhiều hơn (100kg nhựa đường Shell sẽ nở ra bằng 130kg nhựa đường loại khác).

          Riêng với các công trình ở miền Bắc có thể sử dụng nhựa đường đóng phuy nhập khẩu từ Iran do phù hợp với chất lượng đá, điều kiện khí hậu và thời tiết tại đây. Tuy nhiên, nhựa đường Iran không nở khi đun nấu; chất lượng tùy thuộc vào từng lô hàng và từng phuy nhựa nên cần cẩn thận khi sử dụng loại nhựa đường này. Khu vực miền Nam chỉ nên sử dụng loại nhựa đường Iran ở những công trình không yêu cầu về chất lượng.

          Đối với các công trình lớn sử dụng bê tông nhựa đường để thảm thì sử dụng nhựa đường nóng. Chọn nhà cung cấp nhựa đường có uy tín, có xe bồn đủ năng lực cung ứng nhựa để công trình thi công không gián đoạn. Nên chọn loại nhựa đường có nguồn gốc xuất xứ từ Singapore và có đủ hồ sơ chất lượng. Nên tránh sử dụng loại nhựa sản xuất ở Trung Quốc hoặc các nước Trung Đông mà trên chứng từ ghi “Nhựa đường nhập khẩu từ Công ty xxxxx tại Singapore”.

Giải pháp hàng đầu cho chất lượng công trình giao thông hiện nay

          Hiện nay, để đảm bảo chất lượng công trình và tránh bị hiện tượng hằn lún vệt bánh xe, nhiều Nhà đầu tư và Nhà thầu thi công đã và đang sử dụng Nhựa đường Shell 60/70 Singapore đóng phuy 154kg/phuy để sản xuất bê tông nhựa nóng và thi công thảm cho công trình. Hiện nay công tác tháo nắp phuy và đun nấu nhựa đường đã có máy móc và kỹ thuật vận hành với chi phí tăng thêm rất thấp. Sử dụng nhựa đường Shell 60/70 Singapore đóng phuy là giải pháp hàng đầu cho chất lượng công trình giao thông hiện nay. Với giải pháp này, các Chủ đầu tư yên tâm về nguồn gốc xuất xứ nhựa đường, kiểm soát chất lượng nhựa đường “nguyên chất” một cách dễ dàng.

Nhằm tránh việc các nhà phân phối dùng hồ sơ lô nhựa đường này sử dụng cho lô nhựa đường khác, các nhà thầu nên chọn nhựa đường được nhập khẩu vào Việt Nam không quá 3 tháng thì mới yên tâm về hồ sơ xuất xứ nguồn gốc và chất lượng nhựa đường. Hồ sơ chất lượng phải được cung cấp đầy đủ theo đúng quy định tại Thông tư 27/2014/TT-BGTVT ngày 28/07/2014  của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải.

Theo Tài liệu kỹ thuật về nhựa đường